"Ostateczna" decyzja inwestycyjna ws. Nuscale wcale nieostateczna

Data dodania: czwartek, 18 czerwca 2026, autor: nuclear.pl

Po ogłoszeniu „ostatecznej decyzji inwestycyjnej" przez inwestora i media, projekt budowy reaktora SMR NuScale VOYGR w rumuńskim Doicești otrzymał studzący sygnał z najwyższego szczebla.

Premier tego kraju – Ilie Bolojan dał do zrozumienia, że nie spodziewa się rychłego ukończenia inwestycji, wskazując na jej wysoki koszt i złożoność. W rozmowie z Europa FM stwierdził, że „natychmiastowa inwestycja" w obiekt w Doicești jest mało prawdopodobna ze względu na ogromną kwotę finansowania, złożoność tego typu przedsięwzięć oraz wczesną fazę projektu, i że takie inwestycje zajmują pięć do sześciu lat. Koszt instalacji oszacował na 6–7 mld USD.

Zamiast tego Bolojan opowiedział się za skupieniem zasobów na Elektrowni Jądrowej Cernavodă. Trwające tam prace obejmują modernizację bloku nr 1, wycenianą na ponad 3,5 mld EUR, oraz dokończenie częściowo zbudowanych bloków nr 3 i 4 (z aktualizacją podstaw licencyjnych i kodów projektowych do obecnych norm kanadyjskich) o wartości około 7 mld EUR. Remont bloku 1 – reaktora PHWR (CANDU-6) o mocy 700 MW – rozpoczęto we wrześniu 2025 roku; prowadzi go konsorcjum kierowane przez południowokoreańską spółkę Korea Hydro & Nuclear Power (KHNP), a celem jest przedłużenie eksploatacji o 30 lat. Premier podkreślił, że technologia ta jest w Rumunii eksploatowana od lat, i uznał ją za „bardziej wykonalną niż ten nowy rodzaj inwestycji".

Dodatkowo, w połowie maja 2026 roku, w wywiadzie dla portalu HotNews, Bolojan wskazał Doicești jako przykład projektu, w którym „marnuje się pieniądze". Premier zauważył, że Nuclearelectrica wydała na ten projekt już ponad 240 mln USD, a mimo to – jak stwierdził – Rumunia „zostanie z działką i papierami", po czym wprost zapytał, czy to aby na pewno się opłaca.

Trzeba też pamiętać, że ta sama technologia ma już za sobą głośną porażkę. Sztandarowy amerykański projekt NuScale – Carbon Free Power Project w Idaho National Laboratory, realizowany z konsorcjum UAMPS – anulowano w listopadzie 2023 roku z powodu rosnących kosztów i wycofywania się kolejnych odbiorców, przez co nie osiągnięto wymaganego poziomu subskrypcji. Szacowany koszt budowy wzrósł wówczas o 75%, a jednostkowy koszt budowy – z pierwotnie deklarowanych ok. 2–3 mln USD/MWe do kilkunastu mln USD/MWe. W Doicești miałaby powstać dokładnie ta sama konstrukcja VOYGR.

Stanowisko szefa rządu w istocie potwierdza wątpliwość, którą sygnalizowaliśmy na nuclear.pl już przy samej decyzji: wbrew medialnemu przekazowi nie była ona tak naprawdę „ostateczna" – Nuclearelectrica zapowiadała wówczas dopiero sześciomiesięczną fazę strukturyzacji finansowania i konsolidacji partnerstwa. Sama decyzja ma zresztą charakter warunkowy: zgodnie ze studium wykonalności RoPower nabywa na razie wyłącznie pierwszy moduł, a pozostałe pięć ma zostać zakupionych dopiero po potwierdzeniu, że pierwszy działa zgodnie z projektem (przy czym NuScale miałby zwrócić koszty pięciu modułów, jeśli pierwszy nie osiągnie zakładanych parametrów eksploatacyjnych.