Litwa wspólnie z partnerami z USA i Polski oceni perspektywy rozwoju SMR

Data dodania: poniedziałek, 2 marca 2026, autor: nuclear.pl

25 lutego 2026 roku w Waszyngtonie podpisano trójstronne porozumienie pomiędzy litewską spółką Altra (działającą w strukturach zlikwidowanej Ignalińskiej Elektrowni Jądrowej), amerykańskim dostawcą technologii GE Vernova Hitachi Nuclear Energy oraz polską firmą SGE S.A. Porozumienie dotyczy przeprowadzenia kompleksowej oceny możliwości wdrożenia na Litwie reaktora BWRX-300.

Podpisane porozumienie ustanawia formalne ramy dla możliwości przeprowadzenia studium wykonalności technicznej i ekonomicznej projektu. Zakres prac obejmie ocenę rozwiązań technologicznych, wymagań bezpieczeństwa i licencjonowania, a także uwarunkowań rynkowych i finansowych potencjalnej inwestycji. W wydarzeniu uczestniczył minister energii Litwy Žygimantas Vaičiūnas oraz przedstawiciele Departamentu Energii Stanów Zjednoczonych.

Analiza ma odpowiedzieć na pytanie, czy technologia SMR mogłaby w przyszłości stanowić element miksu energetycznego Litwy, która po zamknięciu Ignalińskiej Elektrowni Jądrowej utraciła krajowe moce jądrowe. Litewska strategia energetyczna zakłada osiągnięcie pełnej neutralności klimatycznej oraz niezależności energetycznej do 2050 roku. Choć odnawialne źródła energii pozostają fundamentem transformacji, władze dopuszczają ocenę stabilnych, zeroemisyjnych źródeł mocy zdolnych do pracy w podstawie systemu.

Istotnym elementem porozumienia jest rola SGE jako współinwestora standardowego projektu BWRX-300 w Europie Środkowo-Wschodniej. Spółka posiada wyłączne prawa do wdrażania tej technologii w znacznej części regionu oraz dostęp do dokumentacji projektowej, w tym do wstępnego raportu bezpieczeństwa (PSAR), co może istotnie przyspieszyć ewentualne procesy regulacyjne. Technologia ta znajduje się już w fazie realizacji w Kanadzie, co stanowi istotny punkt odniesienia dla kolejnych krajów rozważających jej wdrożenie.

Dla Litwy kluczowe znaczenie ma nie tylko potencjalna budowa nowej jednostki wytwórczej, lecz również odbudowa i rozwój kompetencji jądrowych. Altra, prowadząca obecnie proces demontażu Ignalińskiej Elektrowni Jądrowej, dysponuje znaczącym doświadczeniem w obszarze technologii jądrowych, gospodarki odpadami promieniotwórczymi oraz zarządzania projektami o wysokim rygorze bezpieczeństwa.

Równolegle Litwa rozwija infrastrukturę składowania odpadów promieniotwórczych, obejmującą odpady bardzo niskoaktywne i nisko- oraz średnioaktywne, a w długiej perspektywie także głębokie składowisko geologiczne dla wypalonego paliwa i odpadów długożyciowych. Kompetencje te mogą stanowić fundament dla ewentualnego powrotu kraju do energetyki jądrowej w nowej odsłonie.

Zawarte porozumienie nie przesądza o realizacji inwestycji, lecz inicjuje usystematyzowany proces analityczny. W kontekście rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną, presji dekarbonizacyjnej oraz konieczności wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego regionu Morza Bałtyckiego, technologia SMR – w tym BWRX-300 – staje się realnie rozpatrywanym elementem długoterminowych scenariuszy rozwoju sektora energetycznego Litwy.