Bułgaria oczekuje stałej ceny dla nowych bloków jądrowych w Kozłoduju

Data dodania: piątek, 17 kwietnia 2026, autor: nuclear.pl

Bułgaria wyraźnie zaostrza swoje podejście do realizacji nowych inwestycji jądrowych. Minister energetyki Trajczo Dimitrow Trajkow zapowiedział, że dwa planowane bloki w Elektrowni Jądrowej Kozłoduj (bloki 7 i 8) powinny zostać zrealizowane w modelu kontraktowym o stałej cenie.

Deklaracja ta wpisuje się w szerszy europejski trend ograniczania ryzyk kosztowych przy realizacji wielkoskalowych projektów infrastrukturalnych, w szczególności w sektorze jądrowym, gdzie przekroczenia budżetów i harmonogramów należały w przeszłości do najpoważniejszych wyzwań.

Stanowisko bułgarskiego rządu jest bezpośrednio powiązane z wcześniejszymi doświadczeniami inwestycyjnymi. Jak podkreślił minister Trajkow, projekty oparte na modelu „cost-plus” lub z dużą elastycznością kontraktową prowadziły w przeszłości do niekontrolowanego wzrostu kosztów oraz wydłużania realizacji. W efekcie Sofia dąży obecnie do maksymalnego przeniesienia ryzyk wykonawczych na konsorcjum realizacyjne oraz zapewnienia przewidywalności finansowej całego przedsięwzięcia już na etapie jego rozwoju.

Projekt budowy nowych bloków w Kozłoduju realizowany jest przez spółkę Kozloduy NPP – New Build w oparciu o technologię AP1000 firmy Westinghouse, przy udziale południowokoreańskiego Hyundai Engineering & Construction. W listopadzie 2024 roku firmy zawarły umowę inżynieryjną, która obejmuje kluczowe etapy przygotowania inwestycji, w tym wsparcie w zakresie wyboru lokalizacji, uzyskiwania pozwoleń oraz planowania eksploatacji i utrzymania ruchu. Już na tym etapie strony podkreślały znaczenie doprecyzowania harmonogramu oraz struktury finansowania projektu, co obecnie znajduje odzwierciedlenie w postulacie wdrożenia modelu „fixed price”.

Projekt zakłada budowę dwóch bloków o łącznej mocy około 2300 MWe, co oznacza znaczące zwiększenie potencjału wytwórczego względem wyłączonych wcześniej bloków 1–4 typu WWER-440. Nowe bloki mają zostać oddane do eksploatacji odpowiednio w latach 2035 i 2037. Tym samym Bułgaria konsekwentnie realizuje strategię utrzymania wysokiego udziału energetyki jądrowej w krajowym miksie energetycznym, gdzie obecnie dwa pracujące bloki WWER-1000 (bloki 5 i 6) odpowiadają za około jedną trzecią produkcji energii elektrycznej.

Istotnym elementem projektu jest również rozwój krajowego łańcucha dostaw. Bułgaria oczekuje, że około 30% zakresu prac zostanie powierzonych lokalnym przedsiębiorstwom. Jest to podejście spójne z wcześniejszymi deklaracjami dotyczącymi maksymalizacji udziału krajowego przemysłu w realizacji inwestycji jądrowych oraz budowy kompetencji, które będą mogły być wykorzystane przy kolejnych projektach – w tym potencjalnej wymianie bloków 5 i 6 po 2050 roku oraz budowie reaktorów SMR.

Wprowadzenie modelu kontraktu o stałej cenie w projekcie Kozłoduj 7 i 8 należy analizować także w kontekście doświadczeń innych krajów europejskich i pozaeuropejskich. Projekty takie jak Olkiluoto 3 w Finlandii czy Flamanville 3 we Francji pokazały, że brak odpowiedniego podziału ryzyk oraz niedoszacowanie kosztów na etapie kontraktowania mogą prowadzić do wielomiliardowych przekroczeń budżetów. Z drugiej strony, model stałej ceny stawia wysokie wymagania wobec dojrzałości projektu, kompletności dokumentacji technicznej oraz stabilności regulacyjnej, gdyż wszelkie zmiany w trakcie realizacji mogą generować istotne napięcia pomiędzy inwestorem a wykonawcą.

Decyzja Bułgarii może mieć istotne znaczenie dla przyszłych projektów jądrowych. Dyskusja na temat optymalnego modelu kontraktowego dla dużych bloków pozostaje otwarta. Wybór pomiędzy modelem EPC o stałej cenie a bardziej elastycznymi strukturami kontraktowymi będzie jednym z kluczowych czynników determinujących zarówno bankowalność projektów, jak i ich rzeczywistą efektywność kosztową w całym cyklu życia inwestycji.