Postępy remontów kapitalnych kanadyjskich reaktorów Candu

Data dodania: poniedziałek, 23 lutego 2026, autor: nuclear.pl

W bloku nr 3 Elektrowni Jądrowej Bruce w Kanadzie zakończono fazę robót budowlanych w ramach projektu kapitalnego remontu bloku.

Tego rodzaju remonty kapitalne (po angielsku określane zwyczajowo mianem „refurbishment”) są charakterystyczną cechą elektrowni jądrowych wykorzystujących kanadyjską technologię ciężkowodną. Remont taki prowadzony jest typowo w połowie planowanego okresu eksploatacji elektrowni – początkowo zakładano, że po 25 latach, choć ostatnio ten okres jest wydłużany (podobnie jak i planowany czas pracy po remoncie, obecnie oceniany na dalszych 35 lat). W ramach tego procesu wymienianych jest wiele kluczowych elementów, w tym wytwornice pary ale także elementy samego reaktora, szczególnie komplet kanałów ciśnieniowych, w których znajduje się paliwo. Odróżnia to elektrownie z reaktorami ciężkowodnymi od najpopularniejszych układów z reaktorami zbiornikowymi, gdzie także wymienia się wytwornice pary (o ile są), ale układ ciśnieniowy reaktora (w tym przypadku zbiornik) pozostaje ten sam przez cały okres eksploatacji.

Pierwszymi poddanymi remontom głównym blokami były dwa bloki EJ Pickering (nr 1 i 4) odstawione w 1997 roku, które po remontach powróciły do pracy w latach 2003 i 2005. Te remonty przeprowadzone po 25 latach pracy tych jednostek dotyczyły „tylko” poważnej modernizacji systemów bezpieczeństwa, których władze zażądały od ośmiu bloków (Pickering 1–4 oraz Bruce 1–4, określanych zbiorczo także jako elektrownie Pickering A oraz Bruce A) w końcu lat 90., nie obejmowały natomiast wymiany elementów reaktora. Mimo to prace poszły tu na tyle źle, że operator elektrowni nie zdecydował się na ich powtórzenie na jednostkach nr 2 i nr 3, które zostały ostatecznie wycofane z eksploatacji po przepracowaniu ledwie 25 lat.

Sytuacja wyglądała podobnie w EJ Bruce. Prace przeprowadzono najpierw na blokach nr 3 i 4, które powróciły do ruchu na przełomie lat 2003 i 2004, natomiast wyniki były na tyle mało zachęcające, że operator skłaniał się do odstawienia pozostałych dwóch jednostek. Tu interweniowały władze prowincji Ontario obawiające się niedoborów mocy. W 2005 roku uzgodniły one z Ontario Power Generation, że na blokach 1 i 2 zostanie przeprowadzony – po raz pierwszy – pełny remont kapitalny ze wsparciem budżetowym. Ostatecznie proces remontu kapitalnego bloków 1 i 2 przeprowadzono i zakończono w 2012 roku.

Następnie w latach 2008–2012 wyremontowano w pełni jedyny blok elektrowni Point Lepreau w Nowym Brunszwiku. Niezwykle optymistycznie początkowo planowano, że prace tu potrwają zaledwie 18 miesięcy – w rzeczywistości trwały 54, ponad dwukrotnie przekraczając też zakładany budżet. Z kolei w 2012 roku władze prowincji Quebec zdecydowały o zaniechaniu remontu jedynego w na swoim terytorium bloku Gentilly-2 i ostatecznym zamknięciu go.

Kolejną elektrownią, za którą „zabrał się” kanadyjski przemysł była Darlington. Tutaj pierwszy pełny remont bloku 2 potrwał od października 2016 do kwietnia 2020 roku. Po jego ukończeniu przystąpiono do prac na kolejnych trzech, tym razem już na zakładkę. I tak blok 3 wyremontowano w okresie od września 2020 do lipca 2023, blok 1 od lutego 2022 do listopada 2024 a w bloku 4 proces trwa od lipca 2023 i ma zakończyć się w roku bieżącym. Widoczne jest znaczące skrócenie prac – bloki 3 i 1 zostały ponownie oddane do ruchu przed planowanym terminem.

Remonty powróciły też do EJ Bruce. Jako pierwszy do remontu w 2020 roku przekazano blok nr 6. Następnie w marcu 2023 rozpoczęto proces na bloku nr 3 a z początkiem 2025 roku na bloku nr 4 (które, przypomnijmy, przeszły tylko ograniczoną modernizację dwie dekady wcześniej). Blok nr 6 powrócił do eksploatacji we wrześniu 2023 roku. Ogłoszone teraz zakończenie prac budowlanych bloku nr 3 wskazuje na prowadzenie jego remontu w sposób wyprzedzający założony harmonogram; poinformowano także, że ich koszt mieści się w założonym budżecie. Instalacja ma powrócić do ruchu w drugiej połowie bieżącego roku. Latem natomiast do remontu odstawiony zostanie blok nr 5. W latach kolejnych wyremontowane mają zostać pozostałe bloki 7 i 8.

Na remont nadal oczekuje EJ Pickering. W końcu 2025 roku władze oraz operator uzgodniły, że bloki 5–8 (tj. elektrownia Pickering B) będą remontowane od roku 2027 do połowy lat 30. Tymczasem dwa pozostałe bloki Pickering A (nr 1 i nr 4) poddane „niepełnemu” remontowi na przełomie stuleci, zostały ostatecznie wycofane z eksploatacji z końcem roku 2024.

Procesy remontu reaktorów CANDU po początkowych poważnych trudnościach zostały zatem doprowadzone do stanu przewidywalności i powtarzalności – co nie jest niestety częstym zjawiskiem w branży jądrowej w XXI wieku. Nie obeszło się przy tym bez „ofiar” – na trzech kanadyjskich blokach nie zdecydowano się prowadzić żadnych prac i je zamknięto. Tym niemniej po licznych perturbacjach proces, który na początku zajmował po około 5 lat – i to mimo znacznie mniejszego zakresu – udało się znacząco skrócić. Podczas obecnie realizowanych prac w EJ Bruce, pierwszy blok (nr 6) wyremontowano w 48 miesięcy. „Trójka” realizowana jest według harmonogramu 42-miesięcznego (i – jak właśnie podano – wyprzedza go), podczas gdy dla wszystkich kolejnych jednostek prace rozpisane są na 36 miesięcy.