Ułożono pierwszy beton fundamentu reaktora w Elektrowni Paks na Węgrzech

Data dodania: poniedziałek, 9 lutego 2026, autor: nuclear.pl

W piątek, 6 lutego 2026 roku, rozpoczęto układanie betonu pod pierwszy z dwóch nowych reaktorów węgierskiej Elektrowni Jądrowej Paks.

Tradycyjnie ta czynność uznawana jest za „rozpoczęcie budowy” jądrowego bloku energetycznego podawane później w różnego rodzaju statystykach. Może być to nieco mylące, bowiem w istocie prace budowlane muszą rozpocząć się wiele miesięcy – a bywa że i lat – wcześniej. Tak było i w tym przypadku – do prac przygotowawczych przystąpiono już w lipcu 2023 roku.

Projekt rozbudowy Elektrowni Jądrowej Paks – nazywany Paks II – jest przedsięwzięciem kontrowersyjnym. Pomimo obecnej sytuacji w polityce międzynarodowej jest on realizowany na podstawie międzyrządowej umowy węgiersko-rosyjskiej zawartej jeszcze w 2014 roku. Zgodnie z nią instalacja realizowana jest z wykorzystaniem rosyjskiej technologii WWER-1200 oraz rosyjskiego kredytu państwowego.

Problemy projektu pogłębia fakt, iż we wrześniu 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uchylił decyzję Komisji Europejskiej z 2017 roku zatwierdzającą pomoc publiczną dla nowej inwestycji (finansowanej nie tylko z rosyjskiego kredytu, ale także z węgierskiego budżetu), wskazując na sprzeczność z unijnymi zasadami bezprzetargowego wyboru rosyjskiego dostawcy. Sprawę do TSUE wniosła przy tym Austria, która – jak uczy doświadczenie (a także niektóre komentarze przedstawicieli jej władz, choćby przy okazji wcześniejszej podobnej sprawy przeciwko Wielkiej Brytanii) – sprzeciwia się nie tyle konkretnym mechanizmom czy uzależnieniu od Rosji, co atomowi jako takiemu, wykorzystując wszelkie dostępne środki.

Gdyby problemów formalnych było mało, sam projekt jest też solidnie opóźniony. W momencie podpisywania umowy międzyrządowej w 2014 roku spodziewanym (a przynajmniej deklarowanym) terminem uruchomienia nowej instalacji był rok 2023. Obecnie spodziewany jest rok 2032, choć – co ciekawe – w żadnym z oficjalnych komunikatów inwestora czy dostawcy żadne deklaracje w tym zakresie nie padły.

Obecnie na Węgrzech eksploatowane są cztery jądrowe bloki energetyczne z reaktorami WWER-440, przekazane do eksploatacji w latach 1983–1987. Dostarczają one około połowy wytworzonej w tym kraju energii elektrycznej, stanowiąc największe jej źródło. Drugim co do znaczenia źródłem energii węgierskiej jest obecnie fotowoltaika, która rozwija się w tym kraju bardzo dynamicznie i w roku 2024 prześcignęła pod względem produkcji energetykę gazową (ich udziały to odpowiednio niecałe 25% i 20%).