Indyjski rząd wprowadził korekty w prawie atomowym i otwiera rynek jądrowy

Data dodania: czwartek, 8 stycznia 2026, autor: nuclear.pl

Indyjski parlament zakończył w grudniu 2025 roku proces legislacyjny, który może istotnie wpłynąć na dalszy rozwój energetyki jądrowej w tym kraju.

Obie izby parlamentu poparły rządowy projekt ustawy dotyczącej nowego modelu funkcjonowania sektora jądrowego, a 20 grudnia dokument został podpisany przez prezydenta Indii, wchodząc w życie jako obowiązujące prawo.

Nowa ustawa zastępuje dwa kluczowe akty prawne: ustawę o energii atomowej z 1962 roku oraz ustawę o cywilnej odpowiedzialności za szkody jądrowe z 2010 roku. Oba dokumenty były od lat krytykowane jako niedostosowane do współczesnych realiów technologicznych, inwestycyjnych i regulacyjnych oraz jako istotna bariera dla rozwoju energetyki jądrowej w Indiach, zwłaszcza w kontekście współpracy międzynarodowej i zaangażowania kapitału prywatnego.

Jedną z najważniejszych wprowadzinych zmian jest otwarcie sektora jądrowego na udział podmiotów prywatnych. Nowe przepisy umożliwiają prywatnym firmom, w tym spółkom joint venture, ubieganie się o zezwolenie na budowę i eksploatację obiektów jądrowych, a także na realizację transportów paliwa jądrowego. Jest to zasadnicze odejście od dotychczasowego modelu, w którym dominującą i praktycznie wyłączną rolę odgrywały państwowe przedsiębiorstwa.

Jednocześnie indyjski rząd zachował pełną kontrolę nad najbardziej wrażliwymi segmentami jądrowego cyklu paliwowego. Obszary takie jak wzbogacanie uranu, postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym oraz produkcja ciężkiej wody pozostają wyłączną domeną państwa, co wpisuje się w długofalową strategię bezpieczeństwa i suwerenności technologicznej Indii.

Istotnym elementem reformy jest także wzmocnienie systemu dozoru jądrowego. Ustawa nadaje Radzie Regulacyjnej Energii Atomowej (AERB) status pełnoprawnego organu państwowego, przekształcając ją w niezależny dozór jądrowy. Zmiana ta ma na celu zwiększenie przejrzystości, niezależności oraz wiarygodności systemu regulacyjnego, co jest szczególnie istotne w kontekście planowanego wzrostu liczby instalacji jądrowych i potencjalnego udziału nowych inwestorów.

Z perspektywy dostawców technologii i wykonawców projektów jądrowych kluczowe znaczenie ma odejście od przepisów przewidujących możliwość dochodzenia wobec nich roszczeń regresowych z tytułu szkód jądrowych. To właśnie regulacje zawarte w ustawie z 2010 roku były jednym z głównych powodów ograniczonego zainteresowania zagranicznych dostawców rynkiem indyjskim. Nowe prawo wprowadza, określany przez rząd jako „pragmatyczny”, reżim cywilnej odpowiedzialności jądrowej, skoncentrowany przede wszystkim na odpowiedzialności operatora.

Ustawa precyzuje również, że maksymalny poziom odszkodowań za szkody jądrowe będzie uzależniony od mocy energetycznej bloku, który spowodował szkodę. Takie podejście ma na celu lepsze powiązanie skali ryzyka z potencjalnymi konsekwencjami zdarzeń oraz zwiększenie przewidywalności systemu odpowiedzialności dla inwestorów i ubezpieczycieli.

Obecnie w Indiach pracuje 21 reaktorów jądrowych (z czego 19 rodzimego projektu, opartego na nielicencyjnym pozyskaniu technologii CANDU), dalsze 6 jest w budowie. W przeszłości eksportem swoich technologii do tego kraju były zainteresowane między innymi Westinghouse, EDF i GEH. Firmy te chciały również umieścić w tym kraju produkcję elementów reaktorowych.