Archeologiczne artefakty na placu budowy drogi do elektrowni jądrowej

Data dodania: poniedziałek, 15 czerwca 2026, autor: nuclear.pl

W trakcie realizacji infrastruktury towarzyszącej budowie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej Lubiatowo-Kopalino odkryto interesujące ślady osadnictwa z okresu wczesnej epoki żelaza.

Odkrycia dokonano podczas prac archeologicznych prowadzonych w związku z budową odcinka drogi krajowej pomiędzy Lubiatowem a drogą wojewódzką nr 213. Badania prowadzone na trasie przyszłej drogi krajowej łączącej teren budowy elektrowni z istniejącą siecią komunikacyjną dostarczyły nowych informacji o kulturze pomorskiej, która rozwijała się na Pomorzu między VI a II wiekiem p.n.e.

Wcześniejsze badania powierzchniowe przeprowadzone w 2024 roku wykazały obecność licznych fragmentów ceramiki pochodzących z różnych okresów historycznych, co doprowadziło do wytypowania ośmiu stanowisk archeologicznych przeznaczonych do szczegółowych badań wykopaliskowych.

Najcenniejsze znaleziska pochodzą ze stanowiska oznaczonego jako Jackowo 5. Archeolodzy natrafili tam na liczne obiekty związane z dawną działalnością gospodarczą, w tym piecowiska, paleniska oraz charakterystyczne konstrukcje określane w literaturze archeologicznej mianem „stein küchen”, czyli kamiennych pieców lub kuchni. Szczególną uwagę badaczy zwróciły jednak dwa kurhany – kamienne kopce będące formą obiektów grobowych lub kultowych.

Choć we wnętrzu kurhanów nie odnaleziono pochówków, odkryte fragmenty ceramiki pozwalają wiązać je z kulturą pomorską. Brak szczątków ludzkich sugeruje, że obiekty mogły pełnić funkcję symboliczną, ceremonialną lub kultową. Znalezisko jest interesujące z punktu widzenia archeologii Pomorza, ponieważ dostarcza nowych danych dotyczących sposobu organizacji przestrzeni przez społeczności zamieszkujące ten obszar ponad 2500 lat temu.

Badania prowadzi Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego na ośmiu stanowiskach o łącznej powierzchni ponad 8 hektarów. Prace mają potrwać do trzeciego kwartału 2026 roku, a ich wartość przekracza 2,5 mln zł. Realizacja badań stanowi standardowy element przygotowania dużych inwestycji infrastrukturalnych w Polsce. W trakcie robót ziemnych prowadzony jest stały nadzór archeologiczny, który umożliwia identyfikację i zabezpieczenie ewentualnych zabytków przed rozpoczęciem właściwych prac budowlanych.

Odkrycia archeologiczne nie wpływają na harmonogram budowy infrastruktury drogowej do elektrowni jądrowej. Inwestycja jest realizowana zgodnie z przyjętym planem. W kwietniu 2026 roku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad uzyskała pozwolenie na budowę pierwszego, około pięciokilometrowego fragmentu tzw. „ostatniej mili”, który połączy plac budowy elektrowni z istniejącą siecią dróg publicznych poprzez drogę pożarową. Dla pozostałej części odcinka Lubiatowo – DW213 trwa procedura uzyskiwania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Równolegle procedowany jest drugi odcinek trasy prowadzący od drogi wojewódzkiej nr 213 do węzła Łęczyce na drodze ekspresowej S6. Wniosek o wydanie decyzji ZRID został złożony w maju 2026 roku, a uzyskanie decyzji przewidywane jest w trzecim kwartale bieżącego roku.

Droga do elektrowni jądrowej będzie miała łącznie około 26 kilometrów długości i stanowi jeden z kluczowych elementów infrastruktury wspierającej budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Trasa została podzielona na dwa główne odcinki realizacyjne. Pierwszy, liczący ponad 11 kilometrów fragment pomiędzy Lubiatowem a drogą wojewódzką nr 213, realizuje konsorcjum firm Polimex Infrastruktura, Polimex Mostostal i Mosty Łódź. Wartość kontraktu przekracza 177 mln zł, a zakończenie prac planowane jest na drugi kwartał 2028 roku.

Drugi odcinek, o długości około 15 kilometrów, łączący drogę wojewódzką nr 213 z węzłem Łęczyce na trasie S6, realizowany jest przez konsorcjum Aldesa Construcciones Polska i Aldesa Construcciones. Wartość tego kontraktu wynosi blisko 200 mln zł, natomiast zakończenie robót przewidziano na czwarty kwartał 2028 roku.

Budowa nowej drogi krajowej ma fundamentalne znaczenie dla logistyki projektu jądrowego. W okresie realizacji inwestycji umożliwi transport materiałów, urządzeń oraz elementów wielkogabarytowych niezbędnych do budowy elektrowni. Po oddaniu obiektu do eksploatacji stanie się natomiast podstawowym połączeniem komunikacyjnym elektrowni z krajową siecią transportową. Odkrycia archeologiczne przypominają jednocześnie, że współczesne inwestycje infrastrukturalne często stają się okazją do poznawania historii regionów, na których powstają strategiczne projekty energetyczne.