Energetyka jądrowa w Polsce

Harmonogram działań

W dniu 13 stycznia 2009 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę Nr 4/2009 w sprawie działań podejmowanych w zakresie rozwoju energetyki jądrowej.

Dla dotrzymania zadeklarowanego przez Rząd terminu uruchomienia pierwszego bloku elektrowni jądrowej w 2020 roku konieczne jest opracowanie ramowego harmonogramu działań wdrożenia energetyki jądrowej w Polsce.

Działania przygotowawcze związane z wprowadzeniem energetyki jądrowej w Polsce są realizowane zgodnie z ustawodawstwem wewnętrznym RP oraz z pełnym poszanowaniem przepisów prawa międzynarodowego i regulacji UE, a także zgodnie z zaleceniami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA). Ramowy harmonogram działań nawiązuje, a także stanowi rozwinięcie zapisów projektu Polityki energetycznej Polski do 2030 roku oraz Planu strategicznego Ministerstwa Gospodarki. Jest także elementem potrzebnego instrumentarium do zapewnienia perspektyw rozwoju gospodarczego poprzez wzrost potencjału polskiej energetyki, który został opisany w raporcie Polska 2030 wyzwania rozwojowe.

Ramowy harmonogram działań obejmuje następujące etapy:
  1. Etap I - do 31.12.2010: opracowanie i przyjęcie przez Radę Ministrów Programu polskiej energetyki jądrowej, a tym samym ostateczne przesądzenie o wdrożeniu energetyki jądrowej w Polsce, w oparciu o pożądany zakres i tempo rozwoju energetyki jądrowej i towarzyszącej infrastruktury,
  2. Etap II - 1.01.2011 - 31.12.2013: ustalenie lokalizacji i zawarcie kontraktu na budowę pierwszej elektrowni jądrowej,
  3. Etap III - 1.01.2014 - 31.12.2015: wykonanie projektu technicznego i uzyskanie wszystkich wymaganych prawem uzgodnień,
  4. Etap IV - 1.01.2016 - 31.12.2020: budowa pierwszej elektrowni jądrowej.
W dniu 12 maja 2009 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiej Energetyki Jądrowej (Dz. U. Nr 72, poz. 622). Na jego mocy w dniu 19 maja 2009 r. został powołany Pełnomocnik Rządu ds. Polskiej Energetyki Jądrowej. Pełnomocnik, zgodnie z treścią rozporządzenia, realizuje zadania dotyczące rozwoju i wdrażania energetyki jądrowej, w tym w zakresie określonym w polityce energetycznej państwa w rozumieniu art. 14 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późniejszymi zm.). Do jego zadań należy przygotowanie i przedstawienie Radzie Ministrów projektu Programu polskiej energetyki jądrowej (Programu PEJ), który określi m.in. liczbę, wielkość i możliwe lokalizacje elektrowni jądrowych. Pełnomocnik koordynuje i monitoruje realizację działań organów administracji rządowej na rzecz przygotowania otoczenia regulacyjnego i instytucjonalnego, koniecznych dla uruchomienia Programu PEJ oraz przygotowania i budowy energetycznych obiektów jądrowych.

Z uwagi na interdyscyplinarny charakter Programu PEJ, opracowanie jego projektu wymaga współpracy Pełnomocnika Rządu z ministerstwami oraz podmiotami zaangażowanymi w jego późniejszą realizację. W celu optymalizacji działań w zakresie przygotowania Programu PEJ opracowano projekt zarządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie utworzenia Zespołu do spraw Polskiej Energetyki Jądrowej. Projekt zarządzenia został przekazany do uzgodnień międzyresortowych w dniu 15 lipca 2009 r. W najbliższych dniach planuje się również powołanie społecznego zespołu doradców składających się z uznanych autorytetów, m.in. z dziedziny ekonomii, energetyki jądrowej, atomistyki i ochrony środowiska [zespół został już powołany - przy. red.]. W dniu 21 lipca 2009 r. Minister Gospodarki podpisał zarządzenie w sprawie utworzenia Społecznego Zespołu Doradców przy Pełnomocniku Rządu ds. Polskiej Energetyki Jądrowej.

W niniejszym dokumencie przedstawiono ramowy harmonogram działań dla wdrożenia energetyki jądrowej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem działań pierwszego etapu. Wyniki rozpoczętych już studiów i analiz oraz podejmowanych działań informacyjnych i konsultacyjnych określą kształt Programu polskiej energetyki jądrowej (Programu PEJ) oraz zweryfikują zakres i terminy prac podejmowanych w kolejnych etapach.

Należy w tym miejscu podkreślić, że dopiero Program PEJ, jako kompleksowa podstawa wszelkich działań związanych z wprowadzeniem energetyki jądrowej w Polsce określi zakres niezbędnych działań i terminy ich realizacji. Dokona także oceny kosztów wdrożenia energetyki jądrowej w Polsce oraz skutków gospodarczych i społecznych budowy elektrowni jądrowych.

Zgodnie z zapisami w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 12 maja 2009 r. dotyczącymi udziału PGE Polskiej Grupy Energetycznej S.A. przy przygotowaniu i realizacji Programu PEJ, część zadań, w tym studiów i analiz prowadzona jest wspólnie z PGE. Dotyczy to w szczególności tych zadań, które zostały zaplanowane lub podjęte przez PGE jeszcze przed wejściem w życie tego rozporządzenia Rady Ministrów.

LISTA DZIAŁAŃ

Po najechaniu na odpowedni punkt zostanie wyœwietlony szczegółowy opis działania.

I ETAP [do 31.12.2010 r.]

DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ
  1. Dostosowanie przepisów prawa polskiego (kwiecień 2009 r. - grudzień 2010 r.)
  2. Analizy kosztowe wytwarzania energii elektrycznej (czerwiec 2009 r. - czerwiec 2010 r.)
  3. Analizy lokalizacyjne elektrowni jądrowych (lipiec 2009 r. - grudzień 2010 r.)
  4. Analizy i badania dotyczące lokalizacji składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych (maj 2009 r. - grudzień 2010 r., działanie będzie kontynuowane także po tym terminie)
  5. Opracowanie Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym (maj 2009 r. - grudzień 2010 r.)
  6. Program kształcenia kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową (działanie ma charakter ciągły i będzie realizowane zarówno w etapie I, od czerwca 2009 r., jak również w etapach II, III i IV do czasu uruchomienia elektrowni jądrowej oraz później w okresie jej eksploatacji)
  7. Kampania informacyjna i edukacyjna (działanie ma charakter ciągły i będzie realizowane zarówno w etapie I, od maja 2009 r., jak również w etapach II, III i IV do czasu uruchomienia elektrowni jądrowej oraz później w okresie jej eksploatacji)
  8. Rozwój zaplecza naukowo-badawczego (działanie ma charakter ciągły i będzie realizowane zarówno w etapie I, od maja 2009 r., jak również w etapach II, III i IV do czasu uruchomienia elektrowni jądrowej oraz później w okresie jej eksploatacji)
  9. Zapewnienie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej (działanie ma charakter ciągły i będzie realizowane zarówno w etapie I, od czerwca 2009 r., jak również w etapach II, III i IV)
  10. Rozpoznawanie zasobów uranu na terytorium Polski (maj 2009 r. - grudzień 2010 r., działanie będzie kontynuowane także po tym terminie)
  11. Przygotowanie Państwowej Agencji Atomistyki do pełnienia roli dozoru jądrowego i radiologicznego dla potrzeb energetyki jądrowej (działanie rozpocznie się w etapie I i będzie kontynuowane w etapie II)
  12. Opracowanie i przedstawienie do akceptacji Radzie Ministrów Programu polskiej energetyki jądrowej (maj 2009 r. - grudzień 2010 r.)
DZIAŁANIA INWESTORA
  1. Rozeznanie najlepszych praktyk w zakresie rozwiązań dotyczących sposobów prowadzenia projektów budowy elektrowni jądrowych (kwiecień 2009 r. - październik 2009 r.)
  2. Wykonanie długoterminowej prognozy rozwoju źródeł wytwarzania energii elektrycznej (lipiec 2009 r. - marzec 2010 r.)
  3. Powołanie i funkcjonowanie spółek projektowych do opracowania uwarunkowań wdrożenia wiodących technologii energetyki jądrowej (czerwiec 2009 r. - listopad 2009 r.)
  4. Utworzenie konsorcjum dla budowy pierwszej elektrowni jądrowej (grudzień 2009 r. - grudzień 2010r.).

II ETAP [od 1.01.2011 r. do 31.12.2013 r.]

DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ
  1. Przygotowanie Państwowej Agencji Atomistyki do pełnienia roli dozoru jądrowego i radiologicznego dla potrzeb energetyki jądrowej (zakończenie procesu przygotowawczego przewiduje się w czerwcu 2011 r.)
  2. Analizy i badania dotyczące lokalizacji składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych oraz prace nad projektem składowiska (styczeń 2011 r. - grudzień 2013 r., działanie będzie kontynuowane także po tym terminie)
  3. Program kształcenia kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową (kontynuacja działania realizowanego w etapie I)
  4. Kampania informacyjna i edukacyjna (kontynuacja działania realizowanego w etapie I)
  5. Rozwój zaplecza naukowo-badawczego (kontynuacja działania realizowanego w etapie I)
  6. Zapewnienie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej (kontynuacja działania realizowanego w etapie I)
  7. Rozpoznawanie zasobów uranu na terytorium Polski (styczeń 2011 r. - grudzień 2012 r.)
DZIAŁANIA INWESTORA
  1. Opracowanie feasibility study dla pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2011 r. - grudzień 2011 r.)
  2. Dokonanie wyboru ostatecznej, konkretnej lokalizacji pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2011 r. - czerwiec 2012 r.)
  3. Przeprowadzenie oceny oddziaływania elektrowni jądrowej na środowisko - Environmental Impact Assessment (czerwiec 2011 r. - grudzień 2012 r.)
  4. Określenie źródeł finansowania [montażu finansowego] dla pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2011 r. - grudzień 2013 r.)
  5. Opracowanie kryteriów wyboru technologii i dostawcy dla pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2011 r. - czerwiec 2012 r.)
  6. Przeprowadzenie postępowania dotyczącego wyłonienia dostawcy technologii dla pierwszej elektrowni jądrowej (lipiec 2012 r. - grudzień 2013 r.)

III ETAP [od 1.01.2014 r. do 31.12.2015 r.]

DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ
  1. Wykonanie projektu i rozpoczęcie budowy składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych (styczeń 2014 r. - grudzień 2015 r., działanie będzie kontynuowane także po tym terminie)
  2. Program kształcenia kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową (kontynuacja działania realizowanego w etapach I i II)
  3. Kampania informacyjna i edukacyjna (kontynuacja działania realizowanego w etapach I i II)
  4. Rozwój zaplecza naukowo-badawczego (kontynuacja działania realizowanego w etapach I i II)
  5. Zapewnienie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej (kontynuacja działania realizowanego w etapach I i II)
DZIAŁANIA INWESTORA
  1. Wykonanie projektu technicznego pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2014 r. - czerwiec 2015 r.)
  2. Opracowanie wstępnego raportu bezpieczeństwa dla pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2014 r. - czerwiec 2015 r.)
  3. Uzyskanie dla pierwszej elektrowni jądrowej wszystkich wymaganych uzgodnień i pozwoleń (styczeń 2015 r. - grudzień 2015 r.)

IV ETAP [od 1.01.2016 r. do 31.12.2020 r.]

DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ
  1. Budowa składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych (styczeń 2016 r. - grudzień 2018 r.)
  2. Program kształcenia kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową (kontynuacja działania realizowanego w etapach I, II i III)
  3. Kampania informacyjna i edukacyjna (kontynuacja działania realizowanego w etapach I, II i III)
  4. Rozwój zaplecza naukowo-badawczego (kontynuacja działania realizowanego w etapach I, II i III)
  5. Zapewnienie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej (kontynuacja działania realizowanego w etapach I, II i III)
DZIAŁANIA INWESTORA
  1. Budowa pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2016 r. - grudzień 2020 r.)


OPIS POSZCZEGÓLNYCH DZIAŁAŃ

I ETAP [do 31.12.2010 r.]

Opracowanie i przyjęcie przez Radę Ministrów Programu polskiej energetyki jądrowej, a tym samym ostateczne przesądzenie o wdrożeniu energetyki jądrowej w Polsce, w oparciu o pożądany zakres i tempo rozwoju energetyki jądrowej i towarzyszącej infrastruktury.

DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ

Działanie 1

Dostosowanie przepisów prawa polskiego (kwiecień 2009 r. - grudzień 2010 r.)

Celem tego działania jest przygotowanie projektów aktów prawnych, których wprowadzenie jest niezbędne dla umożliwienia budowy i funkcjonowania energetyki jądrowej oraz związanej z tym infrastruktury.

W obecnym stanie prawnym ze względu na brak odpowiednich przepisów i rozproszenie już istniejących, dalece niewystarczających regulacji, budowa elektrowni jądrowej byłaby rzeczą niezwykle trudną. Konieczne jest wprowadzenie wielu zmian i uzupełnień, dostosowujących polski system prawny do światowych standardów w tej dziedzinie. Zmiany powinny określić m.in. organizację podejmowania decyzji ze strony państwa w zakresie programu energetyki jądrowej, w tym tryb ostatecznego przesądzenia o budowie pierwszej elektrowni atomowej, oraz współzależności w stosunku do wyłonionych inwestorów. Uregulowania prawnego wymaga system wydawania zezwoleń oraz funkcjonowanie dozoru jądrowego i radiologicznego dla budowy i eksploatacji jądrowych obiektów energetycznych. Określeniu podlegać będą także zasady finansowania gospodarki odpadami promieniotwórczymi i zasady finansowania likwidacji elektrowni. W tym celu wykonywana jest na zlecenie MG Analiza rozwiązań prawnych w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej przyjętych w wybranych krajach UE i USA. Rekomendacje wynikające z tej analizy stanowić będą istotny element przygotowania projektów stosownych aktów prawnych. Przewiduje się, że dla dotrzymania terminu uruchomienia pierwszej elektrowni jądrowej w 2020 roku całość regulacji prawnych niezbędnych dla wdrożenia energetyki jądrowej wejdzie w życie z początkiem 2011 r.

Działanie 2

Analizy kosztowe wytwarzania energii elektrycznej (czerwiec 2009 r. - czerwiec 2010 r.)

Celem tego działania jest dostarczenie informacji porównawczej o kosztach wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych w stosunku do źródeł węglowych, gazowych i odnawialnych oraz prognozowanych zmianach tych kosztów do roku 2050.

Przeprowadzenie powyższych analiz jest konieczne ze względu na potrzebę dokonania oceny ekonomicznej zasadności wprowadzenia energetyki jądrowej. Analizy te mają uwzględniać wszystkie czynniki kosztów m.in. cykl paliwowy, cykl życia elektrowni i koszty zewnętrzne tak aby zapewnić pełną porównywalność uzyskanych wyników. W tym celu w bieżącym roku zlecone zostanie opracowanie pt. Analiza porównawcza kosztów wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych, węglowych i gazowych oraz odnawialnych źródłach energii. Opracowany zostanie także model funkcjonowania energetyki jądrowej w oparciu o zakres pożądanego mixu energetycznego.

Działanie 3

Analizy lokalizacyjne elektrowni jądrowych (lipiec 2009 r. - grudzień 2010 r.)

Celem tego działania jest wyłonienie potencjalnych lokalizacji dla elektrowni jądrowych.

W 2009 roku specjalnie powołany roboczy zespół ekspertów sporządzi listę kryteriów wyboru potencjalnych lokalizacji elektrowni oraz w oparciu o te kryteria i założenia metodologiczne do badań i procedur wyboru przedłoży Pełnomocnikowi Rządu do spraw Polskiej Energetyki Jądrowej propozycje 3 - 5 potencjalnych lokalizacji. Wybór ten zostanie dokonany w oparciu o analizę wszystkich do tej pory zgłoszonych propozycji lokalizacji elektrowni jądrowych. W 2010 roku Państwowy Instytut Geologiczny wykona, przy współudziale inwestora, niezbędne, wstępne badania terenowe dotyczące wybranych potencjalnych lokalizacji. Potencjalne lokalizacje zostaną przedstawione w Programie polskiej energetyki jądrowej i to spośród nich inwestor dokona wyboru ostatecznej lokalizacji. Przy realizacji tego działania zostaną wykorzystane efekty przeprowadzonych wcześniej prac w tym zakresie.

Działanie 4

Analizy i badania dotyczące lokalizacji składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych (maj 2009 r. - grudzień 2010 r., działanie będzie kontynuowane także po tym terminie)

Celem tego działania jest ustalenie lokalizacji nowego składowiska odpadów promieniotwórczych nisko i średnio-aktywnych w związku z prawie całkowitym zapełnieniem obecnie eksploatowanego składowiska w Różanie. Konieczność budowy składowiska potęguje fakt podjęcia działań zmierzających do wprowadzenia w Polsce energetyki jądrowej.

Prace, rozpoczęte w maju 2009r., obejmować będą analizę wyników dotychczasowych opracowań, w tym zwłaszcza 19 lokalizacji składowisk, które nie uzyskały akceptacji społecznej. Dokonana zostanie reinterpretacja archiwalnych materiałów geofizycznych dla tych lokalizacji. Na podstawie powyższych analiz wyznaczone zostaną 3 optymalne lokalizacje składowiska odpadów promieniotwórczych. Dla wytypowanych lokalizacji przewiduje się prowadzenie szczegółowych badań, które ostatecznie doprowadzą do ustalenia jednej konkretnej lokalizacji składowiska. Zakłada się, że w 2010 r. badania te obejmować będą przeprowadzenie nowoczesnych sondowań geofizycznych. Wykonanie wymienionych prac powierzone zostanie Państwowemu Instytutowi Geologicznemu.

Działanie 5

Opracowanie Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym (maj 2009 r. - grudzień 2010 r.)

Celem tego działania jest realizacja nałożonego na Ministra Gospodarki na posiedzeniu Rady Ministrów, zobowiązania do opracowania Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym.

Racjonalna i społecznie akceptowalna gospodarka odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym jest jednym z kluczowych elementów związanych z funkcjonowaniem energetyki jądrowej. Obok postępowania z odpadami promieniotwórczymi pochodzącymi z różnej działalności sprawą o znaczeniu podstawowym jest sposób podejścia do wypalonego paliwa jądrowego. Przede wszystkim wymaga rozstrzygnięcia czy wypalone paliwo ma być przetwarzane, czy ostatecznie w całości składowane na terenie kraju. Założenia postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym zostaną wypracowane przez powołany w tym celu Zespół. Przedmiotem oddzielnych prac będzie również opracowanie koncepcji utworzenia i zarządzania systemem finansowo-organizacyjnym gromadzenia środków na gospodarkę wypalonym paliwem oraz likwidację elektrowni (decommissioning).

Działanie 6

Program kształcenia kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową (działanie ma charakter ciągły i będzie realizowane zarówno w etapie I, od czerwca 2009 r., jak również w etapach II, III i IV do czasu uruchomienia elektrowni jądrowej oraz później w okresie jej eksploatacji)

Celem tego działania jest przygotowanie kadr dla polskiej energetyki jądrowej, zarówno dla potrzeb przygotowania i pierwszej fazy wdrażania Programu polskiej energetyki jądrowej jak również eksploatacji elektrowni jądrowych.

W Polsce w chwili obecnej nie ma kadr przygotowanych do pełnozakresowej realizacji zadań w zakresie energetyki jądrowej. W związku z tym uruchomione zostały działania w dwóch obszarach. Pierwszy dotyczy utworzenia lub reaktywowania na kilku uczelniach technicznych kierunków i specjalności w zakresie energetyki jądrowej - w tym zakresie podjęte zostały już stosowne rozmowy. Przewiduje się także nawiązanie współpracy tych uczelni z odpowiednimi szkołami wyższymi za granicą. Drugi obszar to szkolenie polskich specjalistów w elektrowniach jądrowych i renomowanych zagranicznych instytucjach zajmujących się energetyką jądrową. W pierwszej kolejności przeszkolenie obejmie tzw. edukatorów czyli osoby, które nabytą wiedzę będą przekazywać w Polsce. Zakłada się, że tego typu staże rozpoczną się w październiku 2009 r. i na początku obejmą około 20 osób. W tym zakresie nawiązana już została współpraca z francuską jądrową agencją międzynarodową AFNI. Do końca 2010 r. przeszkolenie powinno odbyć około 140 osób. Planowane jest także nawiązanie współpracy z podobnymi organizacjami innych krajów oferujących szkolenie kadr dla energetyki jądrowej, w szczególności Japonii, USA, Korei i Szwecji. Proces kształcenia kadr na potrzeby energetyki jądrowej będzie kontynuowany przez okres przygotowania do budowy, budowy elektrowni oraz po rozpoczęciu jej eksploatacji. W zależności od fazy rozwoju energetyki jądrowej zmieniać się może jego natężenie i charakter.

Działanie 7

Kampania informacyjna i edukacyjna (działanie ma charakter ciągły i będzie realizowane zarówno w etapie I, od maja 2009 r., jak również w etapach II, III i IV do czasu uruchomienia elektrowni jądrowej oraz później w okresie jej eksploatacji)

Celem tego działania jest przedstawienie społeczeństwu wiarygodnej i rzetelnej informacji na temat energetyki jądrowej oraz poprzez działania edukacyjne podniesienie w społeczeństwie wiedzy w tym zakresie.

Nie da się skutecznie wprowadzić w Polsce energetyki jądrowej bez akceptacji społecznej. Dla jej pozyskania konieczne jest przedstawienie społeczeństwu wiarygodnych i rzetelnych informacji. Służyć ma temu kampania informacyjna. W 2009 roku zostanie przygotowana jej koncepcja, a sama kampania będzie realizowana rokrocznie począwszy od roku 2010. Dla potrzeb kampanii informacyjnej przygotowywane będą materiały informacyjne. Przewiduje się przygotowanie dwóch publikacji jeszcze w 2009 roku. Bardzo ważnym działaniem edukacyjnym będzie wprowadzenie zagadnień energetyki jądrowej do programów szkolnych na wszystkich poziomach nauczania. Dla potrzeb ich realizacji opracowane zostaną także materiały edukacyjne w tym zakresie. Kampania informacyjna i edukacyjna jest procesem ciągłym dostosowywanym, na podstawie systematycznych badań sondażowych, do poziomu wiedzy dotyczącej energetyki jądrowej w społeczeństwie, nastrojów wynikających z poziomu akceptacji nowatorskiej technologii oraz faz rozwoju energetyki jądrowej.

Działanie 8

Rozwój zaplecza naukowo-badawczego (działanie ma charakter ciągły i będzie realizowane zarówno w etapie I, od maja 2009 r., jak również w etapach II, III i IV do czasu uruchomienia elektrowni jądrowej oraz później w okresie jej eksploatacji)

Celem tego działania jest utworzenie silnego zaplecza naukowo-badawczego pracującego na potrzeby energetyki jądrowej, co jest niezbędne dla wieloaspektowego, pełnego wykorzystania przez Polskę szans i możliwości związanych z jej wprowadzeniem.

W chwili obecnej polski potencjał naukowy w zakresie energii jądrowej jest rozproszony, a jego wykorzystanie jest nieefektywne. Istniejący system finansowania jednostek badawczo rozwojowych nie umożliwia ich właściwego funkcjonowania - czego szczególnie drastycznym przykładem jest fatalny stan infrastruktury technicznej ośrodka jądrowego w Świerku. Podjęte zostały działania mające na celu zintegrowanie środowiska naukowego i zorientowanie go na problematykę energetyki jądrowej. W tym celu przewiduje się utworzenie Narodowego Laboratorium Badań Jądrowych, stanowiącego strukturę organizacyjną dla instytutów wyspecjalizowanych w różnych dziedzinach badań i zastosowań jądrowych. Laboratorium byłoby finansowane przez dotacje na wspólną infrastrukturę, a poszczególne jego instytuty oprócz dotychczasowych źródeł finansowania pozyskiwałyby środki z prac wspomagających oraz prac na rzecz przemysłu/inwestora EJ realizowanych na podstawie kontraktów.

Działanie 9

Zapewnienie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej (działanie ma charakter ciągły i będzie realizowane zarówno w etapie I, od czerwca 2009 r., jak również w etapach II, III, i IV)

Celem tego działania jest zapewnienie jak największego udziału polskiego przemysłu w dostawach urządzeń dla energetyki jądrowej oraz polskich firm w budowie elektrowni jądrowych w Polsce.

Polski przemysł może i powinien w jak największym stopniu uczestniczyć w pracach związanych z budową polskich elektrowni jądrowych. Jego zaangażowanie w ten proces oznacza nie tylko utrzymanie już istniejących i stworzenie nowych miejsc pracy, ale także możliwość istotnego postępu technologicznego. Takie podejście w pełni wpisuje się w długoterminową strategię rozwoju gospodarczego kraju. W 2010 roku dokonana zostanie analiza możliwości uruchomienia w Polsce produkcji urządzeń dla elektrowni jądrowej. Jednocześnie skala udziału polskich przedsiębiorstw będzie wpisana jako bardzo ważny element negocjacyjny prowadzonych rozmów z firmami - dostawcami technologii i oferującymi usługi dotyczące budowy elektrowni jądrowej. Istotnym elementem aktywizacji przemysłu będzie również proces przygotowywania się małych i średnich przedsiębiorstw do koprodukcji i świadczenia usług w rejonie prowadzenia przyszłych inwestycji.

Działanie 10

Rozpoznawanie zasobów uranu na terytorium Polski (maj 2009 r. - grudzień 2010 r., działanie będzie kontynuowane także po tym terminie)

Celem tego działania jest uzyskanie informacji na temat znajdujących się na terytorium Polski zasobów uranu oraz możliwości ich potencjalnego wykorzystania.

Polska posiada na swoim terytorium zasoby uranu. W związku z wprowadzaniem energetyki jądrowej, należy dokonać ich oszacowania pod kątem ilości oraz możliwości eksploatacji. W pierwszym etapie przeanalizowane zostaną informacje zebrane do tej pory.

Działanie 11

Przygotowanie Państwowej Agencji Atomistyki do pełnienia roli dozoru jądrowego i radiologicznego dla potrzeb energetyki jądrowej (działanie rozpocznie się w etapie I i będzie kontynuowane w etapie II)

Celem tego działania jest zapewnienie funkcjonowania niezależnego, nowoczesnego i profesjonalnego dozoru jądrowego i radiologicznego, który jako instytucja zaufania publicznego będzie w stanie sprostać wyzwaniom jakie niesie ze sobą rozwój energetyki jądrowej w Polsce.

Budowa i eksploatacja elektrowni jądrowych wiąże się z koniecznością budowy kompetencji dozoru jądrowego i radiologicznego tak, aby mógł on zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa jądrowych obiektów energetycznych oraz ochrony radiologicznej personelu i ludności. Ważną funkcją tej instytucji będzie działalność regulacyjna, w tym wydawanie stosownych opinii, decyzji i zezwoleń. Zgodnie z konwencjami międzynarodowymi, których Polska jest stroną, działalność takiej instytucji musi być ściśle oddzielona od sfery promocji wykorzystania energii jądrowej. W związku z tym zadania Państwowej Agencji Atomistyki (PAA), które nie dotyczą bezpośrednio nadzoru nad bezpieczeństwem jądrowym i ochroną radiologiczną muszą być przekazane innym podmiotom. Instytucja ta będzie wymagała stosownego wzmocnienia kadrowego w zakresie inspekcji, kontroli i nadzoru nad projektowaniem, budową i eksploatacją elektrowni jądrowych. Konieczne jest też wzmocnienie jej poprzez włączenia Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej jako zaplecza technicznego. Przewiduje się, że zakończenie procesu dostosowawczego przygotowującego PAA do pełnienia roli dozorowej dla energetyki jądrowej nastąpi do końca czerwca 2011 roku.

Działanie 12

Opracowanie i przedstawienie do akceptacji Rady Ministrów Programu polskiej energetyki jądrowej (maj 2009 r. - grudzień 2010 r.)

Celem tego działania jest realizacja nałożonego na Pełnomocnika Rządu do spraw Polskiej Energetyki Jądrowej zobowiązania do opracowania i przedłożenia Radzie Ministrów projektu Programu polskiej energetyki jądrowej (Programu PEJ).

Konieczne jest opracowanie Programu PEJ, jako kompleksowej podstawy wszelkich działań związanych z wprowadzeniem energetyki jądrowej w Polsce. Program ma określić zakres niezbędnych działań i terminy ich realizacji oraz zawierać w szczególności liczbę, wielkość i możliwe lokalizacje elektrowni jądrowych. Jednym z celów programu będzie także ocena kosztów wdrożenia energetyki jądrowej w Polsce i budowy towarzyszącej jej infrastruktury, ocena skutków gospodarczych i społecznych budowy elektrowni jądrowych, wskazanie roli rządu i sektora prywatnego w przygotowaniu warunków realizacji inwestycji i budowy elektrowni jądrowych oraz rozwój dialogu między rządem a społeczeństwem na temat przyszłości wykorzystania paliw rozszczepialnych do celów energetycznych. Wyżej opisane działania od 1 do 11 stanowią podstawę merytoryczną do formułowania programu. Przewiduje się, że projekt programu zostanie przygotowany do 30 czerwca 2010 roku. Następnie poddany zostanie konsultacjom społecznym i uzgodnieniom międzyresortowym, aby pod koniec 2010 roku mógł być przyjęty przez Radę Ministrów.

DZIAŁANIA INWESTORA

Działanie 1

Rozeznanie najlepszych praktyk w zakresie rozwiązań dotyczących sposobów prowadzenia projektów budowy elektrowni jądrowych (kwiecień 2009 r. - październik 2009 r.).

Celem tego działania jest zebranie i przeanalizowanie danych dotyczących przygotowań do budowy elektrowni atomowych w tych państwach członkowskich Unii Europejskiej, w których prowadzone są aktualnie procesy inwestycyjne w tym zakresie. Prace prowadzone będą pod kątem rozpoznania struktur biznesowych, finansowych, prawnych i korporacyjnych, na jakich opierają się takie projekty.

Działanie 2

Wykonanie długoterminowej prognozy rozwoju źródeł wytwarzania energii elektrycznej (lipiec 2009 r. - marzec 2010 r.)

Celem tego działania jest opracowanie prognozy zapotrzebowania na energię elektryczną i struktury źródeł jej wytwarzania w perspektywie 2050 roku.

Wykonana na potrzeby opracowania Polityki energetycznej Polski do 2030 roku prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię ma horyzont czasowy 2030 roku. Dla potrzeb programowania energetyki jądrowej jest to perspektywa zbyt krótka, stąd niezbędne jest wydłużenie okresu analizy do roku 2050.

Działanie 3

Powołanie i funkcjonowanie spółek projektowych do opracowania uwarunkowań wdrożenia wiodących technologii energetyki jądrowej (czerwiec 2009 r. - listopad 2009 r.)

Celem tego działania jest powołanie podmiotów do realizacji zadań polegających na określeniu preferowanych parametrów lokalizacji elektrowni jądrowych, planu i harmonogramu realizacji inwestycji, opracowaniu scenariuszy aktywizacji krajowego przemysłu zapewniającej realne szanse na udział w inwestycji, dyskusji modeli biznesowych i sposobów finansowania inwestycji, współpracy w zakresie komunikacji i pozyskiwania akceptacji społecznej, w tym międzynarodowej.

Działanie 4

Utworzenie konsorcjum dla budowy pierwszej elektrowni jądrowej (grudzień 2009 r. - grudzień 2010 r.)

Celem działania jest stworzenie podmiotu, który będzie zdolny przygotować inwestycję i przeprowadzić proces budowy elektrowni jądrowej.

Wyznaczony przez Rząd większościowy inwestor tj. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. nie ma doświadczenia w zakresie energetyki jądrowej. Dla pomyślnego zrealizowania przedsięwzięcia konieczny jest udział firm dysponujących technologią i doświadczeniem w zakresie budowy elektrowni jądrowych. Przewiduje się utworzenie konsorcjum do dnia 31 grudnia 2010 roku.

II ETAP [od 1.01.2011 r. do 31.12.2013 r.]

Ustalenie lokalizacji i zawarcie kontraktu na budowę pierwszej elektrowni jądrowej

DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ

Działanie 1

Przygotowanie Państwowej Agencji Atomistyki do pełnienia roli dozoru jądrowego i radiologicznego dla potrzeb energetyki jądrowej

Kontynuacja działań rozpoczętych w etapie I. Przewiduje się, że zakończenie procesu dostosowawczego przygotowującego PAA do pełnienia roli dozorowej dla energetyki jądrowej nastąpi do końca czerwca 2011 roku.

Działanie 2

Analizy i badania dotyczące lokalizacji składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych oraz prace nad projektem składowiska (styczeń 2011 r. - grudzień 2013 r., działanie będzie kontynuowane także po tym terminie)

Analizy i badania stanowić będą kontynuację prac prowadzonych w okresie do 31.12.2010 r. i mają doprowadzić do końca 2012 roku do wytypowania jednej konkretnej lokalizacji składowiska. W 2013 roku prowadzone będą prace nad sporządzeniem projektu składowiska.

Działanie 3

Program kształcenia kadr dla instytucji związanych z energetyką jądrową (kontynuacja działania realizowanego w etapie I)

Program kształcenia kadr realizowany będzie według tych samych zasad co w okresie do 31.12.2010 r. W latach 2011 - 2013 planuje się przeszkolenie ok. 200 osób.

Działanie 4

Kampania informacyjna i edukacyjna (kontynuacja działania realizowanego w etapie I)

Kontynuowana będzie kampania informacyjna wg koncepcji sporządzonej w 2009 r. i stale dostosowywanej do bieżących potrzeb. Kontynuowane także będą działania edukacyjne, szczególnie w ramach programów szkolnych na wszystkich szczeblach nauczania.

Działanie 5

Rozwój zaplecza naukowo-badawczego (kontynuacja działania realizowanego w etapie I)

Działanie 6

Zapewnienie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej (kontynuacja działania realizowanego w etapie I)

Do czasu wyłonienia dostawcy technologii dla elektrowni jądrowej prowadzone będą szczególnie intensywne rozmowy gospodarcze dotyczące jak największego udziału polskich firm w dostawach urządzeń i robotach budowlano-montażowych dla pierwszej elektrowni jądrowej.

Działanie 7

Rozpoznawanie zasobów uranu na terytorium Polski (styczeń 2011 r. - grudzień 2012 r.)

Działanie stanowi kontynuację prac prowadzonych do 31.12.2010 r. i zostanie zakończone w 2012 r. W przypadku pozytywnych wyników analiz kontynuowane będą działania dotyczące wykorzystania rozpoznanych zasobów uranu.

DZIAŁANIA INWESTORA

Działanie 1

Opracowanie feasibility study dla pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2011 r. - grudzień 2011 r.)

Analiza wykonalności jako pierwszy etap procesu inwestycyjnego powinna być wykonana do 31 grudnia 2011 roku.

Działanie 2

Dokonanie wyboru ostatecznej, konkretnej lokalizacji pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2011 r. - czerwiec 2012 r.)

Przewiduje się przeprowadzenie wszystkich niezbędnych badań, geologicznych, umożliwiających precyzyjne określenie lokalizacji elektrowni. Zakłada się, że dokonanie wyboru ostatecznej, konkretnej lokalizacji pierwszej elektrowni jądrowej nastąpi do 30 czerwca 2012 roku.

Działanie 3

Przeprowadzenie oceny oddziaływania elektrowni jądrowej na środowisko - Environmental Impact Assessment (czerwiec 2011 r. - grudzień 2012 r.)

Celem działania, realizowanego zgodnie z wymaganiami krajowych przepisów środowiskowych i Konwencji z Espoo o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, jest przygotowanie rzetelnej analizy wpływu elektrowni na środowisko i otoczenie społeczne.

Analiza ta w formie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostanie poddana pod dyskusję ogólnospołeczną, z udziałem zainteresowanych organów, instytucji i organizacji, w tym również z krajów ościennych. Dokument będzie podstawą do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji lub uzgodnienia stosownego planu zagospodarowania przestrzennego - podstawy do ubiegania się o dalsze decyzje i pozwolenia w procesie inwestycyjnym, w tym pozwolenia na budowę.

Działanie 4

Określenie źródeł finansowania [montażu finansowego] dla pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2011 r. - grudzień 2013 r.)

Celem działania jest wybór modelu finansowania inwestycji, a następnie wynegocjowanie i zawarcie w niezbędnym zakresie umów z instytucjami finansującymi oraz umów ograniczających ryzyko inwestycyjne, np. długoterminowych umów o dostawę energii elektrycznej lub innych ekwiwalentnych sposobów ubezpieczenia generacji przychodów uzyskiwanych przez elektrownię. Montaż finansowy, jako szczególnie ważne działanie dla powodzenia inwestycji, powinien być przygotowany do 31 grudnia 2013 roku.

Działanie 5

Opracowanie kryteriów wyboru technologii i dostawcy dla pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2011 r. - czerwiec 2012 r.)

Przewiduje się sporządzenie kompletnej dokumentacji umożliwiającej wybór technologii i wyłonienie dostawcy do 30 czerwca 2012 roku.

Działanie 6

Przeprowadzenie postępowania o wyłonienie dostawcy technologii dla pierwszej elektrowni jądrowej (lipiec 2012 r. - grudzień 2013 r.)

Przewiduje się, że wyłonienie dostawcy technologii dla pierwszej elektrowni jądrowej, zakończone podpisaniem stosownego kontraktu, powinno nastąpić do 31 grudnia 2013 roku.

III ETAP [od 1.01.2014 r. do 31.12.2015 r.]

Wykonanie projektu technicznego i uzyskanie wszystkich wymaganych prawem uzgodnień

DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ

Działanie 1

Wykonanie projektu i rozpoczęcie budowy składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych (styczeń 2014 r. - grudzień 2015 r., działanie będzie kontynuowane także po tym terminie)

Przewiduje się, że rozpoczęte w 2013 roku prace nad projektem składowiska zostaną zakończone do 31 grudnia 2014 roku. Od początku 2015 roku powinna zostać rozpoczęta budowa składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych.

Działanie 2

Program kształcenia kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową (kontynuacja działania realizowanego w etapach I i II)

Działanie 3

Kampania informacyjna i edukacyjna (kontynuacja działania realizowanego w etapach I i II)

Działanie 4

Rozwój zaplecza naukowo-badawczego (kontynuacja działania realizowanego w etapach I i II)

Działanie 5

Zapewnienie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej (kontynuacja działania realizowanego w etapach I i II)

DZIAŁANIA INWESTORA

Działanie 1

Wykonanie projektu technicznego pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2014 r. - czerwiec 2015 r.)

Przewiduje się wykonanie projektu technicznego pierwszej elektrowni jądrowej do 30 czerwca 2015 r.

Działanie 2

Opracowanie wstępnego raportu bezpieczeństwa dla pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2014 r. - czerwiec 2015 r.)

Celem zadania jest opracowanie i przedstawienie do zatwierdzenia instytucji dozoru jądrowego i radiologicznego raportu niezbędnego do uzyskania pozwolenia na budowę.

Raport będzie zawierał ocenę narażenia ludności i środowiska podczas normalnej eksploatacji elektrowni i w stanach awaryjnych, w tym między innymi: uzasadnienie przyjętych zabezpieczeń przed rozprzestrzenianiem się substancji promieniotwórczych, charakterystyki obiektów i zdarzeń zewnętrznych, które mogą oddziaływać na elektrownię, analizy skutków zakłóceń i hipotetycznych awarii wywołanych zdarzeniami wewnętrznymi i zewnętrznymi, probabilistyczne oceny bezpieczeństwa elektrowni.

Działanie 3

Uzyskanie dla pierwszej elektrowni jądrowej wszystkich wymaganych uzgodnień i pozwoleń (styczeń 2015 r. - grudzień 2015 r.)

Przewiduje się uzyskanie wszystkich wymaganych uzgodnień i pozwoleń do 31 grudnia 2015 roku tak, aby budowa pierwszej elektrowni jądrowej mogła zostać rozpoczęta na początku 2016 roku.

IV ETAP [od 1.01.2016 r. do 31.12.2020 r.]

Budowa pierwszej elektrowni jądrowej

DZIAŁANIA ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ

Działanie 1

Budowa składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych (styczeń 2016 r. - grudzień 2018 r.)

Przewiduje się, że rozpoczęta w 2015 roku budowa składowiska nisko i średnio-aktywnych odpadów promieniotwórczych zostanie zakończona do 31 grudnia 2018 roku.

Działanie 2

Program kształcenia kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową (kontynuacja działania realizowanego w etapach I, II i III)

Działanie 3

Kampania informacyjna i edukacyjna (kontynuacja działania realizowanego w etapach I, II i III)

Działanie 4

Rozwój zaplecza naukowo-badawczego (kontynuacja działania realizowanego w etapach I, II i III)

Działanie 5

Zapewnienie udziału polskiego przemysłu w programie energetyki jądrowej (kontynuacja działania realizowanego w etapach I, II i III)

DZIAŁANIA INWESTORA

Działanie 1

Budowa pierwszej elektrowni jądrowej (styczeń 2016 r. - grudzień 2020 r.)

Przewiduje się, że budowa pierwszej elektrowni jądrowej zostanie zakończona w 2020 roku tak, aby mogła być uruchomiona do 31 grudnia 2020 roku.