Energetyka jądrowa

Pierwsze reaktory

Chicago Pile 1
rys. Chicago Pile 1
Pierwszy reaktor jądrowy powstał w grudniu 1942 roku na stadionie przy uniwersytecie w Chicago w Stagg Field. Stworzony został przez zespół naukowców pod kierownictwem Enrico Fermi. Chicago Pile 1 (CP-1) składający się z około 40.000 bloków grafitowych, specjalnie wyprodukowanych, by wykluczyć możliwość zanieczyszczeń, w których wydrążono około 22.000 otworów, by w nich umieścić kilka ton uranu, osiągnął krytyczność w dniu 2 grudnia 1942 roku. Reaktor ten był poprzednikiem pierwszych reaktorów zbudowanych w Hanford i Waszyngtonie, które produkowały prąd.

Cztery żarówki zasilane po raz pierwszy prądem z przemian jądrowych
fot. Cztery żarówki zasilane po raz pierwszy
prądem z przemian jądrowych
Pierwsze reaktory jądrowe do komercyjnego, cywilnego zastosowania były rozwinięte w latach 1950. W 1951 roku został ukończony reaktor EBR-1, zlokalizowany w National Reactor Testing Station w Idaho. Podczas pierwszego demonstracyjnego pokazu zorganizowanego przez Argonne National Laboratory, prąd pochodzący z przemian jądrowych zasilił 4 żarówki o małej mocy. Reaktor EBR-1 był prototypem reaktorów chłodzonych ciekłym metalem. Reaktor BORAX III, prototyp reaktora BWR zapewnił prąd do oświetlenia miasta Arco w 1955 roku.

W latach 1950 i 1960, powstało wiele innych mniejszych reaktorów o różnej konstrukcji (PWR, BWR, reaktory chłodzone ciekłym metalem czy gazem). Jednak w USA rozwijano jedynie projekty reaktorów PWR i BWR. Poniższy wykaz pokazuje historię pierwszych reaktorów w USA.

RokJednostkaMWeLokalizacjaUżytkownikTyp reaktoraZamknięcie
1957Shippingport60Shippingport, PADuquesne LightPWR / LWBR1982
1960Dresden 1200Morris, ILCommonwealth EdisonBWR1978
1961Yankee Rowe160Rowe, MAYankee AtomicPWR1991
1962Big Rock Point60Charlevoix, MIConsumers PowerBWR1997
1963Indian Point 1250Buchanan, NYConsolidated EdisonPWR1974
1963Humboldt Bay 360Eureka, CAPG&EBWR1976
1963Hallam75Hallam, NB LMGMR1964
1964BONUS70Rincon, PR BWR1968
1966Fermi 160Monroe, MIDetroit EdisonLMFBR1978
1966Hanford-N860Richland, WAAEC/WPPSSLGR1988
1966Pathfinder60Sioux Falls, SDNorthern States PowerBWR1967
1967Peach Bottom 140Peach Bottom, PAPhiladelphia ElectricHTGR1974
1969LaCrosse50Genoa, WIDairyland PowerBWR1987

Pierwsza EJ w skali półtechnicznej w Obnińsku
fot. Elektrownia jądrowa w Obnińsku
Mniej więcej w tym samym czasie w Obnińsku w Rosji powstał 10 MW reaktor moderowany grafitem. Reaktor ten rozpoczął komercyjne działanie w dniu 26 czerwca 1954 roku i był prekursorem reaktorów RBMK. Reaktor ten był eksploatowany do 29 kwietnia 2002 roku, zapewniając ciepło do ogrzewania 2000 gospodarstw. Elektrownia w Obnińsku jest uznawana za pierwszą doświadczalną elektrownię jądrową (w skali półtechnicznej) na świecie.

Dwa lata później, tzn. w 1956 roku w Calder Hall w Wielkiej Brytanii uruchomiono pierwszą przemysłową elektrownię jądrową z reaktorem chłodzonym gazem (GCR).