Serwis informacyjny

Nowe stacje TDPMS3 w sieci wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych

Data dodania: piątek, 19 października 2018, autor: nuclear.pl

Od kilku lat Państwowa Agencja Atomistyki korzysta z nowego typu stacji pomiarowych wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych (TDPMS3). Nowe stacje mają powiększyć liczbę punktów, w których prowadzony jest ciągły, automatyczny monitoring radiacyjny.

Rozkład mocy dawki promieniowania gamma w Polsce

Pierwsze, prototypowe egzemplarze tych stacji zostały wyprodukowane pod koniec 2015 roku. W sieci nadzorowanej przez PAA działają już cztery tego typu urządzenia - w Kielcach, Suwałkach, Katowicach i Częstochowie. Kolejne 11 stacji, z usprawnieniami wprowadzonymi w wyniku doświadczeń zebranych w trakcie użytkowania pierwszych egzemplarzy, działa na stanowiskach testowych w Warszawie. W sieci PAA działa obecnie 17 stacji, 4 nowe a także 13 stacji starego typu (PMS). Były one instalowane w Polsce w latach 90. ubiegłego stulecia, a w latach 2005-2007 przeszły gruntow¬ną modernizację. Dane z 17 stacji prezentowane są codziennie na mapach rozkładu mocy dawki promieniowania gamma w Polsce. Informacje ze stacji przekazywane są również do systemu EURDEP. W najbliższych latach planowana jest rozbudowa całej sieci łącznie do 43 stacji, wliczając w to stacje typu PMS.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami stacje podstawowe wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych, do których należy m.in. rozbudowywana sieć stacji nadzorowanych przez PAA, powinny być w stanie zmierzyć 15% wzrost mocy przestrzennego równoważnika dawki promieniowania jonizującego H*(10) spowodowany pojawieniem się w środowisku izotopów pochodzenia sztucznego. Tego rodzaju wzrosty należy wyraźnie odróżnić od naturalnych wahań tła promieniowania, wśród których najbardziej widoczne są krótkotrwałe podwyższenia H*(10) typowe dla opadów deszczu. Są one powodowane wymywaniem z górnych warstw atmosfery cząsteczek pyłów i aerozoli, do których przyczepione są izotopy pochodzące z naturalnych szeregów promieniotwórczych, głównie radonu Rn-222 z szeregu uranowo-radowego.

Wśród innych przyczyn powodujących wahania tła promieniowania naturalnego należy wymienić:

  • zmiany wilgotności oraz zamarzanie gleby, które wpływają na większe lub mniejsze tłumienie emanacji z podłoża gazowych produktów rozpadu powstających w naturalnych szeregach promieniotwórczych (głównie uranowo-radowym i torowym),
  • gwałtowne zmiany ciśnienia atmosferycznego, które przyczynia się do tłumienia wtórnego promieniowania kosmicznego,
  • obecność pokrywy śnieżnej, która tłumi promieniowanie docierające z gleby.
Oprócz tego oczywista jest konieczność eliminacji wyników pomiarów, które mogą być podwyższone wskutek awarii sprzętu pomiarowego. Ten rodzaj podwyższenia mogą być bardzo gwałtowne, ale nie mogą być przyczyną alarmów.

Aby zrealizować swe zadania, nowe stacje TDPMS3 są wyposażone w bardzo czułe detektory spektrometryczne NaI[TI] o dużej objętości (fi. 3”x3”), które rejestrują widmo promieniowania gamma w zakresie energii od 35 do 3000 keV oraz dwa liczniki Geigera-Mullera (GM) – dla niskiego i wysokiego zakresu mocy dawki. Oprócz tego w skład stacji wchodzi sonda meteorologiczna, która rejestruje m.in. wysokość opadu deszczu (równoważnika wodnego), ciśnienie atmosferyczne, wilgotność i temperaturę otoczenia, a także prędkość i kierunek wiatru. Dzięki temu można weryfikować poprawność wskazań przyrządów dozymetrycznych w zmiennych warunkach atmosferycznych.

Źródło: Nowe stacje TDPMS3 w sieci wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych - Bezpieczeństwo Jądrowe i Ochrona Radiologiczna - Numer 3/2018, nuclear.pl


Podziel się z innymi


Komentarze